De Lage Landen 2020-2100, publicatie, 2014-2017. Fossielvrije wijken vormen een belangrijke schakel in een bredere transitie naar hernieuwbare energie. In de publicatie Lage Landen 2020–2100. Een toekomstverkenning (2017) agenderen we hoe energiewijken, energieopwekking in het buitengebied en grootschalige supergrids samen één (ruimtelijk) systeem zullen vormen.  
The entrepreneurial state (Mariana Mazzucato): “Who made your iPhone?" Verschillende voorbeelden tonen aan dat de schijnbaar meer dynamische, innovatieve private sector vaak pas durft te investeren in producten en programma’s waarvan een ondernemende overheid eerst de verkennende, onzekere fase van onderzoek heeft ondernomen: kijk naar grote farmabedrijven of het internet. Kunnen we een alternatief innovatiemodel bedenken dan hetgeen waarbij de publieke sector risico’s nemen, maar waarbij opbrengsten worden geprivatiseerd? 
The Ambition of the Territory - Publicatie
Weven aan het stedelijk tapijt, publicatie
Operation Open Space
Water + Land + Schap (2018)
Maarten Gielen, Rotor, interview, tentoonstelling You Are Here, 2018. Maarten Gielen is een van de pioniers in Europa op het vlak van de circulaire economie. Rotor oogst materialen uit te slopen gebouwen om ze elders te hergebruiken. De materialen blijven zo dicht mogelijk bij hun oorspronkelijke toestand zodat zo weinig mogelijk energie verloren gaat.  
Peer-to-peer gesprekken en Holochain Brussels Meetup - Interview met Michel Bauwens
You Are Here, documentaire in het kader van Bap!, 2018 Er is blijvend nood aan productieve settings om alternatieve strategieën en methodes te verkennen en de missing link tussen initiatieven op het terrein en ambitieuze doelstellingen op papier te overbruggen. In de voormalige WTC 1-toren in de Brusselse Noordwijk kregen we tussen juni en december 2018 een hele verdieping ter beschikking in tijdelijk gebruik. We richtten de drieëntwintigste verdieping in als de ultieme fysieke tussenruimte: een inspirerende werktentoonstelling met het work in progressvan Nederlandse en Belgische praktijken, werksessies, geleide bezoeken, publieke debatten en lezingen brachten meer dan tienduizend actoren samen. Deze collectieve werkplaats werd door de deelnemende actoren ervaren als een productieve incubator of gezamenlijk innovatieplatform. 
You Are Here, booklet in het kader van Bap!, 2018 Welke lessen kunnen we trekken uit de pilot van de WTC? De rol van ruimtelijk ontwerp en planning is om verandering te faciliteren om te ‘landen’ in ons gedeelde territorium: via nieuwe projecten, nieuwe coalities en nieuwe platformen die complexiteit omarmen. 

Credits

 

Deze tekst verscheen eerder in het magazine Raumplanung Uitgave 205 - Januari 2020 - “Räumliche Transformation”  

Tekst: Joachim Declerck en Hanne Mangelschots

Met dank aan: Isabel Maria Finkenberger en Katja Veil

 

Bronnen: 

Architecture Workroom Brussels, Floris Alkemade Architect, LOLA Landschape Architects (2014) Reweaving the Urban Carpet. Rotterdam: The International Architecture Biennale Rotterdam & Province of North Brabant. 

Architecture Workroom Brussels, Jelte Boeijenga, Vereniging Deltametropool (2018), De Lage Landen 2020-2100. Een toekomstverkenning, Departement Omgeving, Nederlands Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, het College van Rijksadviseurs en het Team Vlaams Bouwmeester, Brussel.

Celen, G., Claeys, M., Declerck, J., Leinfelder, H., Lüdtke, S., Vandemoortel, B. (2019) Tafels van vermenigvuldiging zorgen voor beweging in de Vlaamse open ruimte.

Declerck, J. (2018) Between Plan and Pragmatism: Families of Challenges. In: Viganò P., Cavalieri C., Barcelloni Corte M. (reds.). The Horizontal Metropolis Between Urbanism and Urbanization. Uitgeverij Springer, Cham.

Dehaene, M. (2015) Klein denken sluit groot denken niet uit. 

Latour, B. (2018) Waar kunnen we landen? Politiek oriëntatie in het Nieuwe Klimaatregime. Amsterdam: Octavo publicaties.

Lotens, W. (2013) ‘De wereld redden’: mutualiseren van kennis volgens Michel ‘p2p’ Bauwens. 

Mazzucato, M. (2018), The entrepreneurial state. Debunking public vs. private sector myths. Londen: Penguin Books Ltd

Polanyi, K. (1944) The Great Transformation. The political and economic orginis of our time. Origineel gepubliceerd, 1944, New York: Farrar & Rinehart. Herziene druk, 2001, Boston: Beacon.

Vlaamse Landmaatschappij, Open Ruimte Platform

EN FR NL
WORKROOM

Architecture Workroom Brussels richt zich sinds 2010 op de toekomst van onze leefwereld. De organisatie begon als een vrijplaats die het verband tussen ruimte en sociaal-maatschappelijke transities agendeerde, met het oog op een toekomstgerichte ontwerppraktijk, opdrachtgeverschap en bouwcultuur.

Dat de verbouwing van onze straten, wijken en landschappen een voorwaarde en hefboom is om maatschappelijke doelen in synergie te bereiken, is intussen duidelijk. Toch stellen we vast dat de nodige transformaties moeilijk voorstelbaar en uitvoerbaar blijven. Ze raken aan zoveel domeinen en actoren dat de verantwoordelijkheid bij iedereen ligt, en daardoor uiteindelijk bij niemand.

Daarom kiezen we ervoor om de ruimte te maken die hen verbindt. En met die aangescherpte missie komt een nieuwe naam: WORKROOM, Huis voor transformatie. WORKROOM is het gedeelde huis waar de toekomst van onze leefwereld wordt verbeeld en georganiseerd.

Momenteel nemen we het voortouw op drie missiegerichte transformaties:

  • MAATSCHAPPELIJKE BROEDPLEKKEN - Tegen 2030 bundelen actoren uit jeugd, sport, cultuur, onderwijs en zorg hun krachten om plekken van veelzijdig maatschappelijk belang te realiseren die structureel eenzaamheid, versnippering en druk op publieke infrastructuur aanpakken.
  • FOSSIELVRIJE WIJKEN - Tegen 2030 zijn minstens tien wijken aan de slag met de omschakeling naar fossielvrije energie op een inclusieve en betaalbare manier, met het oog op een volledige uitstap uit fossiele energie tegen 2040.
  • SPONSLANDSCHAPPEN - Tegen 2030 realiseren we water-, landbouw- en natuurdoelstellingen binnen een samenhangende aanpak op schaal van het afstroomgebied, waarin sterke gebiedscoalities collectief het sponsvermogen van het landschap versterken.

Om deze transformaties waar te maken, werkt WORKROOM schouder aan schouder met pionierende ontwerpers, lokale besturen, organisaties en ondernemingen, overheden, kennisinstellingen en impactinvesteerders.

Via co-creatief ontwerp verbeelden we gedeelde toekomstpaden in tentoonstellingen, publicaties, innovatietrajecten en publieksprogramma's. In deze werkruimtes verbinden we de actoren die deze transformaties kunnen realiseren. Van daaruit ontwerpen we het gedeelde eigenaarschap en de organisatie-, financierings- en beleidsmodellen die leiden tot daadwerkelijke verandering.

De naam is eenvoudiger. De inzet groter. WORKROOM is het gedeelde huis waar we de sociaal-ruimtelijke transformaties oppakken die niemand alleen kan realiseren. In een tijd van polarisatie, verkokering en instabiliteit is dat misschien wel het meest radicale dat we kunnen doen.