Project

Operatie Open Ruimte

Open ruimte is van levensbelang. In de open ruimte komen tal van actuele uitdagingen gebundeld samen: klimaatverandering, waterkwaliteit, voedselproductie, hernieuwbare energie, biodiversiteit, enzovoort. Om die complexe uitdagingen het hoofd te bieden is een nieuwe methode nodig.

De publicatie Operatie Open Ruimte (datum) schetst de contouren van zo’n nieuwe, actieve en geïntegreerde aanpak voor de open ruimte in Vlaanderen. Ze voert een pleidooi voor een ‘programmawerking’. Dat is een methode om urgenties op grote schaal aan te pakken als een veelheid van kleinere, ‘behapbare’ projecten. Een ‘programmawerking’ identificeert ‘terugkerende’ of sterk gelijkende problemen die op veel verschillende plekken in Vlaanderen voorkomen. Per ‘familie van opgaven’ smeden we coalities tussen diensten van de Vlaamse overheid, lokale overheden en private actoren. Dankzij de programmawerking gaan we voorbij aan de eenmaligheid van het ‘pilootproject’. Het is een hefboom om tot een versnelde uitvoering en een noodzakelijke vermenigvuldigingsslag te komen van concrete projecten op het terrein.

Deze publicatie is een uitgave van het Open Ruimte Platform, een initiatief van de Vlaamse Landmaatschappij, Architecture Workroom Brussels, Departement Omgeving, de Vereniging van Vlaamse Provincies en de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten. In 2017 lanceerden we een oproep voor de realisatie van een eerste programma, Water+Land+Schap, waarin we problemen met water in landelijke en agrarische gebieden op veertien plekken tegelijk in Vlaanderen aanpakken. Andere programma’s zijn in de maak.

Type: publicatie, onderzoek, publicatie

Jaar: 2014-2017

Opdrachtgevers: Vlaamse Landmaatschappij, Departement Omgeving, de Vereniging van Vlaamse Provincies, de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten, VRP, Regionale Landschappen

Partners: KU Leuven – Departement Architectuur – onderzoeksgroep PLEN

 

Objects
Het open ruimte platform; Leertraject 6 MB
Het open ruimte platform; Testtraject 794 KB
Het open ruimte platform; Beleidstraject 392 KB
Related Projects
2013: Open Ruimte Offensief
Related Projects
De Open Ruimte Beweging
Related Transformations
All Transformations

Operatie Open Ruimte 2.0

Open ruimte is van levensbelang. We hebben open ruimte nodig om onze voedselvoorziening en biodiversiteit veilig te stellen. De open ruimte levert ook tal van andere diensten aan onze verstedelijkte samenleving. Ze verzacht de effecten van de klimaatverandering, ze zorgt voor verkoeling, ze voorziet buffercapaciteit voor het tekort of het teveel aan water en is nodig voor de productie van hernieuwbare energie. De open ruimte schenkt ons ook momenten van rust, stilte en beleving die essentieel zijn als tegengewicht voor het hectische stedelijke leven. De voorbije eeuw is de open ruimte in de verdrukking geraakt. We snijden steeds meer open ruimte aan voor bijkomende verstedelijking, voor wonen en werken, voor recreatie of voor infrastructuur. Open ruimte is een schaars goed geworden. In Vlaanderen verdwijnen dagelijks zeven hectare (of tien voetbalvelden) aan open ruimte. Ondanks de ‘betonstop’ – of ‘bouwshift’ – aangekondigd in het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen blijven we de open ruimte aan een ijltempo verslinden.  → more

The next big thing will be a lot of small things

EN FR NL
WORKROOM

Architecture Workroom Brussels richt zich sinds 2010 op de toekomst van onze leefwereld. De organisatie begon als een vrijplaats die het verband tussen ruimte en sociaal-maatschappelijke transities agendeerde, met het oog op een toekomstgerichte ontwerppraktijk, opdrachtgeverschap en bouwcultuur.

Dat de verbouwing van onze straten, wijken en landschappen een voorwaarde en hefboom is om maatschappelijke doelen in synergie te bereiken, is intussen duidelijk. Toch stellen we vast dat de nodige transformaties moeilijk voorstelbaar en uitvoerbaar blijven. Ze raken aan zoveel domeinen en actoren dat de verantwoordelijkheid bij iedereen ligt, en daardoor uiteindelijk bij niemand.

Daarom kiezen we ervoor om de ruimte te maken die hen verbindt. En met die aangescherpte missie komt een nieuwe naam: WORKROOM, Huis voor transformatie. WORKROOM is het gedeelde huis waar de toekomst van onze leefwereld wordt verbeeld en georganiseerd.

Momenteel nemen we het voortouw op drie missiegerichte transformaties:

  • MAATSCHAPPELIJKE BROEDPLEKKEN - Tegen 2030 bundelen actoren uit jeugd, sport, cultuur, onderwijs en zorg hun krachten om plekken van veelzijdig maatschappelijk belang te realiseren die structureel eenzaamheid, versnippering en druk op publieke infrastructuur aanpakken.
  • FOSSIELVRIJE WIJKEN - Tegen 2030 zijn minstens tien wijken aan de slag met de omschakeling naar fossielvrije energie op een inclusieve en betaalbare manier, met het oog op een volledige uitstap uit fossiele energie tegen 2040.
  • SPONSLANDSCHAPPEN - Tegen 2030 realiseren we water-, landbouw- en natuurdoelstellingen binnen een samenhangende aanpak op schaal van het afstroomgebied, waarin sterke gebiedscoalities collectief het sponsvermogen van het landschap versterken.

Om deze transformaties waar te maken, werkt WORKROOM schouder aan schouder met pionierende ontwerpers, lokale besturen, organisaties en ondernemingen, overheden, kennisinstellingen en impactinvesteerders.

Via co-creatief ontwerp verbeelden we gedeelde toekomstpaden in tentoonstellingen, publicaties, innovatietrajecten en publieksprogramma's. In deze werkruimtes verbinden we de actoren die deze transformaties kunnen realiseren. Van daaruit ontwerpen we het gedeelde eigenaarschap en de organisatie-, financierings- en beleidsmodellen die leiden tot daadwerkelijke verandering.

De naam is eenvoudiger. De inzet groter. WORKROOM is het gedeelde huis waar we de sociaal-ruimtelijke transformaties oppakken die niemand alleen kan realiseren. In een tijd van polarisatie, verkokering en instabiliteit is dat misschien wel het meest radicale dat we kunnen doen.