De bodem ligt vlak onder onze voeten. Toch beseffen we te weinig welke grote rol de bodem speelt en dat er veel meer leven in de bodem zit dan erboven. Het is net een gezonde, levende bodem die zorgt voor de rijkdom van ons ecosysteem, ons voorziet van voedsel, ons gezond houdt en ons wapent tegen extreme weersomstandigheden. Tegelijk neemt de bodemkwaliteit aan een razend tempo af, door verharding, verdichting, erosie en vervuiling. Daarom zet het programma Grond+Zaken de bodem, en specifieker de bodem als levende biotoop, in het offensief.
De bodem ligt vlak onder onze voeten. Toch beseffen we te weinig welke rol het leven in de bodem speelt. Er zit veel meer leven ín de bodem dan erboven. Het is net een gezonde, levende bodem die zorgt voor de rijkdom van ons ecosysteem, ons voorziet van voedsel, ons gezond houdt en ons wapent tegen extreme weersomstandigheden. Onze huidige gewoontes houden echter te weinig rekening met de bodem en het bodemleven: verharding, bodemvervuiling, bodemerosie, afname van organische koolstof of bodemcompactie schaden onze bodems en het bodemleven, en ondermijnen daarmee ook de kwaliteit en weerbaarheid van onze open ruimte.
Het belang van de bodem als levend biotoop komt maatschappelijk opnieuw meer in het vizier, als cruciaal natuurlijk kapitaal om klimaatuitdagingen aan te pakken. We zien ook dat inspirerende bodemzorgers op het terrein meer en meer initiatieven nemen om bodemkwaliteit te versterken en het bodemleven (her) op te bouwen. Voorlopig blijven deze echter nog te veel de uitzondering. Om dit om te buigen naar de regel, zullen we traag veranderende tradities op het vlak van bodembeheer versneld moeten aanpassen.
Daarom namen een hele reeks overheidsinstanties en maatschappelijke actoren het initiatief om het programma Grond+Zaken op te zetten in de schoot van het Open Ruimte Platform. Zo willen ze vanuit een holistisch perspectief de levende bodem in het offensief zetten. De doelstelling is om geïntegreerd te werken aan de veerkracht van de bodem in al zijn functies en zo te streven naar meer bodembewust (mede)eigenaarschap en duurzaam grondgebruik op maat van de plaats en het landgebruik. Het programma Grond+Zaken richt zich op alle types van landgebruik en de zeer diverse bodemzorgers die via hun handelen (kunnen) bijdragen aan een betere bodemkwaliteit.
Het programma is actief sinds 2018 en heeft sindsdien heel wat acties opgezet. Alle acties zijn gericht op de zoektocht naar de best mogelijke ondersteuning voor bodemzorgers op het terrein om zo een versnelling in het verbeteren van bodemkwaliteit tot stand te kunnen brengen. Dat omvat zowel sensibiliserende acties, zoals het Bodemforum, de uitreiking van de Bodemschep of de werkgroep bodemeducatie als acties voor beleidsinnovatie met het Mollenetwerk of de ‘werkgroep bodemdata’.
Architecture Workroom Brussels ondersteunde het programma Grond+Zaken in de opstart en coalitievorming, de formulering van een inhoudelijke agenda, de algemene procesbegeleiding en de organisatie van specieke acties zoals het Bodemforum in 2022.
