Landbouwers en natuurverenigingen slaan de handen in elkaar om open ruimte voor voedselproductie te vrijwaren en tegelijk te zorgen voor meer biodiversiteit en landschapskwaliteit. Bedrijven en burgers vangen collectief regenwater op om lange periodes van droogte te overbruggen. Een gemeentebestuur maakt samen met de bewoners plannen om het dorpsplein te ontharden en te zorgen voor verkoeling, rust en ontspanning. Het gaat niet vanzelf, maar dankzij inzet en volharding worden gedeelde belangen leesbaar gemaakt en aan elkaar gekoppeld in een sterke coalitie. Een geïntegreerd, ambitieus en toekomstgericht project legt de individuele belangen van al deze actoren in een nieuwe puzzel. Dat is de logica die het Open Ruimte Platform de voorbije tien jaar heeft herkend, aangescherpt en vermenigvuldigd. 

Open Ruimte Coalities maakt het portret van de groeiende praktijk van samenwerking in de open ruimte. Het boek bestaat uit vier delen, die telkens putten uit de ervaringen van 179 openruimteprojecten die de afgelopen tien jaar ondersteund of geïnitieerd zijn door (of betekenisvol waren voor) het Open Ruimte Platform.

In het eerste deel brengen we de diversiteit aan actoren, thema’s en werkschalen binnen deze 179 projecten terug tot tien toekomstverhalen over openruimtecoalities, geïllustreerd door kunstenaar Chloé Dierckx. Ze onthullen wat al deze projecten verbindt: de kracht van samenwerking in functie van de noodzakelijke verandering in tuinen, velden, wijken, dorpen, steden, landschappen en zelfs volledige stroomgebieden.

Het tweede deel benadrukt dat die verandering niet enkel beloftevol, maar ook mogelijk en zelfs aan de gang is. De fotoreportage door Bob Van Mol laat proeven van de werkzaamheden en realisaties op het terrein. Journalist Esmeralda Borgo zoomt in op vier inspirerende projecten en deelt het verhaal van de achterliggende sterkhouders, de ambities, het proces en de doorbraken. 

In het derde deel keren we de projecten binnenstebuiten. We delen de succesvolle en minder succesvolle ervaringen volgens tien sleutelvragen waarmee elke initiatiefnemer van een openruimteproject aan de slag kan. 

Het vierde en laatste deel maakt de inventaris van de 179 projecten. De kaartenreeks, samen met stemmen die getuigen over een praktijk van al doende leren, geeft een beeld van de vermenigvuldiging van openruimteprojecten in de voorbije tien jaar. 

Open Ruimte Coalities put zo uit 179 kleine en grote openruimteprojecten van de afgelopen tien jaar, en telt hun inzichten op tot ambitieuze toekomstverhalen en handvaten voor een volgende golf van projecten voor de Vlaamse open ruimte. Het boek kwam tot stand op basis van onderzoek, interviews met een diversiteit aan openruimtespelers en de 10 jaar lange ervaring van Architecture Workroom als aanjager en begeleider van het Open Ruimte Platform en diens programma’s. 

JAAR: 2023

UITGEVER: Architecture Workroom Brussels, Vlaamse Landmaatschappij, Public Space

AUTEURS: Lene De Vrieze, Griet Celen, Bram Vandemoortel, Joachim Declerck, Marie van Loon, Leonie Martens, Louisa Contipelli, Emma Bierens, Lars Vermeulen

FOTOREPORTAGE: Bob Van Mol

ILLUSTRATIES: Chloé Dierckx

GRAFISCH ONTWERP: Something Els

KOOP EEN EXEMPLAAR

 

EN FR NL
WORKROOM

Architecture Workroom Brussels richt zich sinds 2010 op de toekomst van onze leefwereld. De organisatie begon als een vrijplaats die het verband tussen ruimte en sociaal-maatschappelijke transities agendeerde, met het oog op een toekomstgerichte ontwerppraktijk, opdrachtgeverschap en bouwcultuur.

Dat de verbouwing van onze straten, wijken en landschappen een voorwaarde en hefboom is om maatschappelijke doelen in synergie te bereiken, is intussen duidelijk. Toch stellen we vast dat de nodige transformaties moeilijk voorstelbaar en uitvoerbaar blijven. Ze raken aan zoveel domeinen en actoren dat de verantwoordelijkheid bij iedereen ligt, en daardoor uiteindelijk bij niemand.

Daarom kiezen we ervoor om de ruimte te maken die hen verbindt. En met die aangescherpte missie komt een nieuwe naam: WORKROOM, Huis voor transformatie. WORKROOM is het gedeelde huis waar de toekomst van onze leefwereld wordt verbeeld en georganiseerd.

Momenteel nemen we het voortouw op drie missiegerichte transformaties:

  • MAATSCHAPPELIJKE BROEDPLEKKEN - Tegen 2030 bundelen actoren uit jeugd, sport, cultuur, onderwijs en zorg hun krachten om plekken van veelzijdig maatschappelijk belang te realiseren die structureel eenzaamheid, versnippering en druk op publieke infrastructuur aanpakken.
  • FOSSIELVRIJE WIJKEN - Tegen 2030 zijn minstens tien wijken aan de slag met de omschakeling naar fossielvrije energie op een inclusieve en betaalbare manier, met het oog op een volledige uitstap uit fossiele energie tegen 2040.
  • SPONSLANDSCHAPPEN - Tegen 2030 realiseren we water-, landbouw- en natuurdoelstellingen binnen een samenhangende aanpak op schaal van het afstroomgebied, waarin sterke gebiedscoalities collectief het sponsvermogen van het landschap versterken.

Om deze transformaties waar te maken, werkt WORKROOM schouder aan schouder met pionierende ontwerpers, lokale besturen, organisaties en ondernemingen, overheden, kennisinstellingen en impactinvesteerders.

Via co-creatief ontwerp verbeelden we gedeelde toekomstpaden in tentoonstellingen, publicaties, innovatietrajecten en publieksprogramma's. In deze werkruimtes verbinden we de actoren die deze transformaties kunnen realiseren. Van daaruit ontwerpen we het gedeelde eigenaarschap en de organisatie-, financierings- en beleidsmodellen die leiden tot daadwerkelijke verandering.

De naam is eenvoudiger. De inzet groter. WORKROOM is het gedeelde huis waar we de sociaal-ruimtelijke transformaties oppakken die niemand alleen kan realiseren. In een tijd van polarisatie, verkokering en instabiliteit is dat misschien wel het meest radicale dat we kunnen doen.