Kortrijk groeit vandaag minder sterk dan andere centrumsteden in Vlaanderen. Tegelijkertijd is er nog heel veel ontwikkelbare ruimte beschikbaar voor nieuwe woningen en bedrijven. Hoe gebruiken en benutten we die open ruimte? Waar beschermen we ze en waar laten we nog wel nieuwe ontwikkelingen toe? Met andere woorden: hoe kunnen we het vrijwaren van open ruimte aangrijpen als kans om Kortrijk nog leefbaarder te maken en op die manier van de zogenaamde betonstop een positief verhaal te maken?

 

Om die vraag te beantwoorden zette de Stad Kortrijk samen met Architecture Workroom Brussels een intensief studie- en participatietraject op poten. We organiseerden drie Stadsdebatten waarop een duizendtal inwoners actief deelnamen en hun stem lieten horen. Een stad kan immers niet enkel door experts worden gemaakt, er moet ook lokale kennis aangeboord worden die specifieke en alledaagse noden aan het licht kunnen brengen.

Die noden werden gevat in drie toekomstige stadsbeelden die verderbouwen op in Kortrijk reeds aanwezige kwaliteiten: de ondernemende stad, de verbonden stad en de groen-blauwe stad. De stadsdelen waar die drie kwaliteiten gebundeld samenkomen, hebben we stadsmagneten genoemd. Het zijn de aantrekkingspolen van de stad waarrond we slim kunnen verdichten en waar de nieuwe toekomst van Kortrijk zich prioritair kan afspelen.

Om die stadsmagneten te kunnen realiseren hebben we mogelijke strategieën benoemd die de drie kwaliteiten op specifieke plaatsen in de stad op een concrete en ruimtelijke manier aan elkaar weten te koppelen. Deze vijf van mogelijk meerdere geïntegreerde strategische projecten strategieën zijn:

1. Fietspoort

2. Productief park

3. Landschapsbouw

4. Campustoren

5. Groene aders

Eén fietspoort maakt nog geen fietsstad. Eén groene ader maakt nog geen groene stad. En één campustoren doet nog geen nieuwe wind waaien door onze economie. De voorgestelde strategische projecten hebben pas echt impact als we ze niet één keer, maar meerdere keren herhalen op verschillende plaatsen tegelijk, te beginnen in de stadsmagneten. De strategische projecten vragen niet om grote gestes of zware investeringen. We kunnen ze vandaag al, stap voor stap, beginnen realiseren.

De vijf strategieën passen we niet om het even waar op dezelfde manier toe. De juiste combinaties en juiste uitwerking zijn sterk afhankelijk van de lokale context. Iedere plek vraagt om een eigen aanpak. Als we kunnen bepalen welke strategieën op welke plek kunnen plaatsvinden, krijgen we een kwalitatief selectiekader om het overaanbod van ontwikkelingspotentieel beter te sturen.

 

Type: onderzoek

Jaar: 2015-2018

Opdrachtgevers Stad Kortrijk

Partners: Tractebel, Wim Rasschaert advocaten, Michiel Dehaene, 51N4E

Externe links: www.kortrijk2025.be

 

EN FR NL
WORKROOM

Architecture Workroom Brussels richt zich sinds 2010 op de toekomst van onze leefwereld. De organisatie begon als een vrijplaats die het verband tussen ruimte en sociaal-maatschappelijke transities agendeerde, met het oog op een toekomstgerichte ontwerppraktijk, opdrachtgeverschap en bouwcultuur.

Dat de verbouwing van onze straten, wijken en landschappen een voorwaarde en hefboom is om maatschappelijke doelen in synergie te bereiken, is intussen duidelijk. Toch stellen we vast dat de nodige transformaties moeilijk voorstelbaar en uitvoerbaar blijven. Ze raken aan zoveel domeinen en actoren dat de verantwoordelijkheid bij iedereen ligt, en daardoor uiteindelijk bij niemand.

Daarom kiezen we ervoor om de ruimte te maken die hen verbindt. En met die aangescherpte missie komt een nieuwe naam: WORKROOM, Huis voor transformatie. WORKROOM is het gedeelde huis waar de toekomst van onze leefwereld wordt verbeeld en georganiseerd.

Momenteel nemen we het voortouw op drie missiegerichte transformaties:

  • MAATSCHAPPELIJKE BROEDPLEKKEN - Tegen 2030 bundelen actoren uit jeugd, sport, cultuur, onderwijs en zorg hun krachten om plekken van veelzijdig maatschappelijk belang te realiseren die structureel eenzaamheid, versnippering en druk op publieke infrastructuur aanpakken.
  • FOSSIELVRIJE WIJKEN - Tegen 2030 zijn minstens tien wijken aan de slag met de omschakeling naar fossielvrije energie op een inclusieve en betaalbare manier, met het oog op een volledige uitstap uit fossiele energie tegen 2040.
  • SPONSLANDSCHAPPEN - Tegen 2030 realiseren we water-, landbouw- en natuurdoelstellingen binnen een samenhangende aanpak op schaal van het afstroomgebied, waarin sterke gebiedscoalities collectief het sponsvermogen van het landschap versterken.

Om deze transformaties waar te maken, werkt WORKROOM schouder aan schouder met pionierende ontwerpers, lokale besturen, organisaties en ondernemingen, overheden, kennisinstellingen en impactinvesteerders.

Via co-creatief ontwerp verbeelden we gedeelde toekomstpaden in tentoonstellingen, publicaties, innovatietrajecten en publieksprogramma's. In deze werkruimtes verbinden we de actoren die deze transformaties kunnen realiseren. Van daaruit ontwerpen we het gedeelde eigenaarschap en de organisatie-, financierings- en beleidsmodellen die leiden tot daadwerkelijke verandering.

De naam is eenvoudiger. De inzet groter. WORKROOM is het gedeelde huis waar we de sociaal-ruimtelijke transformaties oppakken die niemand alleen kan realiseren. In een tijd van polarisatie, verkokering en instabiliteit is dat misschien wel het meest radicale dat we kunnen doen.