Een gezonde stad is een productieve stad. Dat wil zeggen dat ze wonen en werken combineert. Productieactiviteiten moeten dus opnieuw een plaats krijgen in onze steden en verstedelijkte regio’s. Maar hoe kunnen ontwerpers en bestuurders actief werk maken van kwalitatieve ruimte voor de toekomstige economie? Kunnen architectuur en urbanisme bijdragen aan een meer duurzame, stedelijk verankerde en sociaal inclusieve economie? In het kader van de Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam IABR 2016 – The Next Economy, heeft de IABR samen met Architecture Workroom Brussels een partnerschap opgezet met Vlaamse en Brusselse actoren. Het doel van Atelier Brussel – De Productieve Metropool is de organisatie van de ruimte voor productieve activiteiten in het metropolitane gebied van de hoofdstad beter af te stemmen op de veranderende economie.

 

 

 

 

 

De hoofdpartners van dit traject zijn het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, Ruimte Vlaanderen, OVAM en de Provincie Vlaams Brabant. Binnen het Atelier worden een aantal trajecten uitgezet van verkennend ontwerpend onderzoek aan de hand van specifieke casestudies. Dit gebeurt telkens in nauwe samenwerking met de betrokken actoren in Vlaanderen en Brussel. Het geheel van de lopende processen, ruimtelijke en bestuurskundige uitdagingen in de Brusselse metropool maakt van deze regio een uitstekend testgebied voor toekomstige ruimtelijke modellen die in vele andere steden en stadsregio’s in Vlaanderen, Wallonië en Europa gebruikt kunnen worden. De resultaten van dit proces van ontwerpend onderzoek en kennisdeling werden gepresenteerd in de hoofdtentoonstelling van de IABR 2016 – The Next Economy, en in de tentoonstelling A Good City Has Industry in BOZAR, Brussel.

De Vlaams-Brusselse metropolitane regio kent een groot aantal laaggeschoolde werklozen terwijl er in de stad en rand oude industriezones liggen te verkommeren. Het Atelier Brussel – De Productieve Metropool stelt daarom voor om die oude industriële sites nieuw leven in te blazen door nieuwe productieactiviteiten aan te trekken: de stad als smeltkroes van kennis en werkkrachten. Bovendien worden er op die manier kansen gecreëerd voor de Brusselse kanaalzone en de aansluitende industriezones in Vilvoorde om een circulaire economie te ontwikkelen, of om een koppeling te maken tussen het mondiale economische systeem en de lokale productie door hier enkele meer technische handelingen te laten plaatsvinden met elementen die elders worden geproduceerd. In de metropolitane ruimte kan het fundament gelegd worden voor de productieve stad van de toekomst, waarbij tegelijk sociale, ecologische, economische en ruimtelijke winsten geboekt kunnen worden, langs beide kanten van de gewestgrens.

Mark Brearley uit Londen werd aangesteld als ateliermeester en vervolgens werden de ontwerpteams Plusoffice / Wrkshp Collectif en het team rond CENTRAL / Maxime Delvaux / Eva Le Roi geselecteerd om zich elk over twee specifieke cases te buigen, in nauwe samenwerking met de betrokken overheidsactoren in Brussel. Via ontwerp werden de potentie en de noodzakelijke ruimtelijke condities onderzocht die nodig zijn voor de ontwikkeling van productieve wijken in het metropolitane gebied van Brussel, waar wonen en werken kwalitatief verweven zijn.

Verder werden er presentaties, masterclasses, debatten en wandelingen georganiseerd om de huidige toestand en de toekomst van de productieve stad actief te onderzoeken. In zogenaamde ‘Urban Meetings’ werd kennis uitgewisseld tussen de verschillende onderzoekstrajecten en lokale alsook internationale experts.
 

 

 

 

 

Type: Onderzoek

Thema: Productief Stad

Jaar: 2016

Ateliermeester: Mark Brearley, Cities research group at London Metropolitan University en Kaymet, Londen

Partners: IABR, Brussels Hoofdstedelijk Gewest, Ruimte Vlaanderen, OVAM en de Provincie Vlaams Brabant

Ontwerpteams: Plusoffice Architects/ WRKSHP collectif, CENTRAL/ Eva le roi/ Maxime Delvaux, URA architecten, Spacelab.be, Fabric/ ULB (LoUIsE and BATir)/ Circle Economy

 

 

 

 
EN FR NL
WORKROOM

Architecture Workroom Brussels richt zich sinds 2010 op de toekomst van onze leefwereld. De organisatie begon als een vrijplaats die het verband tussen ruimte en sociaal-maatschappelijke transities agendeerde, met het oog op een toekomstgerichte ontwerppraktijk, opdrachtgeverschap en bouwcultuur.

Dat de verbouwing van onze straten, wijken en landschappen een voorwaarde en hefboom is om maatschappelijke doelen in synergie te bereiken, is intussen duidelijk. Toch stellen we vast dat de nodige transformaties moeilijk voorstelbaar en uitvoerbaar blijven. Ze raken aan zoveel domeinen en actoren dat de verantwoordelijkheid bij iedereen ligt, en daardoor uiteindelijk bij niemand.

Daarom kiezen we ervoor om de ruimte te maken die hen verbindt. En met die aangescherpte missie komt een nieuwe naam: WORKROOM, Huis voor transformatie. WORKROOM is het gedeelde huis waar de toekomst van onze leefwereld wordt verbeeld en georganiseerd.

Momenteel nemen we het voortouw op drie missiegerichte transformaties:

  • MAATSCHAPPELIJKE BROEDPLEKKEN - Tegen 2030 bundelen actoren uit jeugd, sport, cultuur, onderwijs en zorg hun krachten om plekken van veelzijdig maatschappelijk belang te realiseren die structureel eenzaamheid, versnippering en druk op publieke infrastructuur aanpakken.
  • FOSSIELVRIJE WIJKEN - Tegen 2030 zijn minstens tien wijken aan de slag met de omschakeling naar fossielvrije energie op een inclusieve en betaalbare manier, met het oog op een volledige uitstap uit fossiele energie tegen 2040.
  • SPONSLANDSCHAPPEN - Tegen 2030 realiseren we water-, landbouw- en natuurdoelstellingen binnen een samenhangende aanpak op schaal van het afstroomgebied, waarin sterke gebiedscoalities collectief het sponsvermogen van het landschap versterken.

Om deze transformaties waar te maken, werkt WORKROOM schouder aan schouder met pionierende ontwerpers, lokale besturen, organisaties en ondernemingen, overheden, kennisinstellingen en impactinvesteerders.

Via co-creatief ontwerp verbeelden we gedeelde toekomstpaden in tentoonstellingen, publicaties, innovatietrajecten en publieksprogramma's. In deze werkruimtes verbinden we de actoren die deze transformaties kunnen realiseren. Van daaruit ontwerpen we het gedeelde eigenaarschap en de organisatie-, financierings- en beleidsmodellen die leiden tot daadwerkelijke verandering.

De naam is eenvoudiger. De inzet groter. WORKROOM is het gedeelde huis waar we de sociaal-ruimtelijke transformaties oppakken die niemand alleen kan realiseren. In een tijd van polarisatie, verkokering en instabiliteit is dat misschien wel het meest radicale dat we kunnen doen.