Project

De bouwstenen van het Rotterdamse Reyeroord

Sinds 2018 is een hoop werk verzet in de naoorlogse wijk Reyeroord, gelegen in Rotterdam Zuid. Om verschillende transitieopgaven in de wijk te testen en tastbaar te maken voor bewoners, deed gemeente Rotterdam hier veel experimenten in de openbare ruimte. Samen met Reyeroord+, het kernteam binnen gemeente Rotterdam, brachten we alle Reyeroordse experimenten en middelen van de afgelopen vijf jaar in kaart. Hoe kan Reyeroord een voorbeeld zijn voor andere wijken van de toekomst? We ontrafelden de lessen uit de ruimtelijke en sociale Reyeroordse ontdekkingsreis in een reeks praktische Bouwstenen voor andere wijken van de toekomst.

Gemeente Rotterdam verkent hoe concrete projecten zorgen voor transformatie in de stad, met Reyeroord als laboratorium. Het lijkt een ambitieus streven, maar Reyeroord laat zien dat trial and error met vele projecten tegelijk de transities kan versnellen.

Sinds 2018 zijn veel wijkexperimenten opgezet in Reyeroord; op verschillende schalen, rond verschillende ruimtelijke transformaties en met een verschillende duur. Ze linken de behoeftes van de bewoners aan de grote transformaties waar de wijk voor staat. Hoe kan Rotterdam een sociaal-duurzame, circulaire, klimaatadaptieve en technologisch-innovatieve stad worden? Zo’n 25 experimenten zagen al het licht in Reyeroord, waaronder een energiehuis voor informatie rond de energietransitie en een materialendepot voor de wijk.

De experimenten waren echter nog niet op een gelijkvormige manier in kaart gebracht. Via werksessies en individuele gesprekken maakte Architecture Workroom Brussels een overzicht van alle experimenten, gebundeld op basis van verschillende transitiethema’s. Bij het werken aan de experimenten zette de wijk bovendien allerlei middelen in – bijvoorbeeld om de buurt te activeren, te informeren en de experimenten zelf te kunnen toepassen en gebruiken. In een logboek bundelden we de experimenten en middelen op een manier waarin Reyeroord+ zich kon herkennen, maar die ook inzichtelijk is voor andere wijken. Reyeroord kan immers een belangrijke inspiratie zijn voor andere wijken van de toekomst; in Rotterdam, maar ook daarbuiten.

Het logboek is het onderzoek achter een praktische toolkit met Bouwstenen: concrete handvaten om wijkverandering te creëren. Elke andere gemeente kan deze toolkit gebruiken om zelf wijkexperimenten op te zetten. Het zijn tips gepresenteerd in een handig formaat, zodat lokale actoren er direct mee aan de slag kunnen.

JAAR: 2022-2023

DIT PROJECT WAS EEN SAMENWERKING TUSSEN Architecture Workroom Brussels EN Reyeroord+ / Gemeente Rotterdam.

Related Projects
2021: City Deal Openbare Ruimte
EN FR NL
WORKROOM

Architecture Workroom Brussels richt zich sinds 2010 op de toekomst van onze leefwereld. De organisatie begon als een vrijplaats die het verband tussen ruimte en sociaal-maatschappelijke transities agendeerde, met het oog op een toekomstgerichte ontwerppraktijk, opdrachtgeverschap en bouwcultuur.

Dat de verbouwing van onze straten, wijken en landschappen een voorwaarde en hefboom is om maatschappelijke doelen in synergie te bereiken, is intussen duidelijk. Toch stellen we vast dat de nodige transformaties moeilijk voorstelbaar en uitvoerbaar blijven. Ze raken aan zoveel domeinen en actoren dat de verantwoordelijkheid bij iedereen ligt, en daardoor uiteindelijk bij niemand.

Daarom kiezen we ervoor om de ruimte te maken die hen verbindt. En met die aangescherpte missie komt een nieuwe naam: WORKROOM, Huis voor transformatie. WORKROOM is het gedeelde huis waar de toekomst van onze leefwereld wordt verbeeld en georganiseerd.

Momenteel nemen we het voortouw op drie missiegerichte transformaties:

  • MAATSCHAPPELIJKE BROEDPLEKKEN - Tegen 2030 bundelen actoren uit jeugd, sport, cultuur, onderwijs en zorg hun krachten om plekken van veelzijdig maatschappelijk belang te realiseren die structureel eenzaamheid, versnippering en druk op publieke infrastructuur aanpakken.
  • FOSSIELVRIJE WIJKEN - Tegen 2030 zijn minstens tien wijken aan de slag met de omschakeling naar fossielvrije energie op een inclusieve en betaalbare manier, met het oog op een volledige uitstap uit fossiele energie tegen 2040.
  • SPONSLANDSCHAPPEN - Tegen 2030 realiseren we water-, landbouw- en natuurdoelstellingen binnen een samenhangende aanpak op schaal van het afstroomgebied, waarin sterke gebiedscoalities collectief het sponsvermogen van het landschap versterken.

Om deze transformaties waar te maken, werkt WORKROOM schouder aan schouder met pionierende ontwerpers, lokale besturen, organisaties en ondernemingen, overheden, kennisinstellingen en impactinvesteerders.

Via co-creatief ontwerp verbeelden we gedeelde toekomstpaden in tentoonstellingen, publicaties, innovatietrajecten en publieksprogramma's. In deze werkruimtes verbinden we de actoren die deze transformaties kunnen realiseren. Van daaruit ontwerpen we het gedeelde eigenaarschap en de organisatie-, financierings- en beleidsmodellen die leiden tot daadwerkelijke verandering.

De naam is eenvoudiger. De inzet groter. WORKROOM is het gedeelde huis waar we de sociaal-ruimtelijke transformaties oppakken die niemand alleen kan realiseren. In een tijd van polarisatie, verkokering en instabiliteit is dat misschien wel het meest radicale dat we kunnen doen.