In de Nederlandse ‘City Deal Openbare Ruimte’ bundelen diverse ministeries, gemeenten, kennisinstellingen en nutsbedrijven drie jaar lang hun krachten om te werken aan een nieuw instrumentarium voor de verduurzaming van de openbare ruimte. Architecture Workroom Brussels neemt de rol op van Ateliermeester. De Ateliers zijn plekken voor experiment, kennisontwikkeling, kruisbestuiving en opschaling.
Van een nieuwe energie-infrastructuur, meer ruimte voor water en groen, tot nieuwe vormen van mobiliteit: de komende jaren gaat de openbare ruimte in Nederlandse steden op de schop. Gezien de drukte zowel boven als onder de grond is dit een uitdaging van formaat. Hoe zorgen we dat opgaven zoals klimaatadaptatie, energietransitie, deelmobiliteit, een nieuwe circulaire economie en een gezonde en natuurinclusieve stad zo goed mogelijk op elkaar aansluiten?
Al die uitdagingen en transities zijn geen abstracte noties. Ze vragen daarentegen om een ruimtelijk antwoord. Stadsontwikkeling staat voor de taak om al die duurzaamheidsambities te laten landen op het terrein: in de publieke ruimte van de stad, op de pleinen, in de straten, in de wijken. Dat vergt heel wat van stadsontwikkeling en stedelijk beheer. Een traditionele aanpak volstaat niet meer. Er is een grote integratieslag nodig, waarin co-creatief ontwerpen, innovatieve partnerschappen en nieuwe manieren van plannen en financieren centraal staan. Zodat elke aanleiding om een straat aan te pakken – zoals bijvoorbeeld de vervanging van een riool – tegelijk maximaal benut wordt voor verduurzaming op andere vlakken.
Het organiseren van samenwerking tussen het lokale en bovenlokale niveau is cruciaal. De nationale overheid is niet louter beleidsmaker, wetgever of financierder, maar kan ook een taak vervullen als kenniscoördinator, stimulator en praktijkpartner. De bovenlokale beleidsdoelstellingen kunnen zo in samenwerking met lokale coalities vertaald worden naar haalbare projecten die de verduurzaming van straten, wijken en steden aanjagen.
Architecture Workroom Brussels neemt in City Deal een essentiële rol op als ‘Ateliermeester’. De Ateliers vormen het inhoudelijke hart van de samenwerking. Het zijn plekken waar inzichten uit de vele individuele projecten worden geoogst en gebundeld in een gedeeld narratief. Door in kaart te brengen welke opgaven er zijn, waar de moeilijkheden liggen en welke investeringen nodig zijn, ontwikkelen de partners van City Deal gaandeweg een nieuw instrumentarium voor de openbare ruimte. Het nieuwe instrumentarium heeft een weerslag op heel Nederland door te laten zien dát en hóe het kan.
