De Eurometropool, het gebied met Lille, Kortrijk en Doornik als ankerpunten, omvat vandaag delen van twee landen en van drie regio’s. Eeuwenlang ontwikkelde dit gebied zich als een samenhangend landschappelijk, stedelijk en economisch netwerk, met de rivieren en kanalen als ruggengraat. De grensoverschrijdende samenwerking binnen de Eurometropool pikt de draad van die gedeelde geschiedenis weer op. Door de krachten te bundelen ontstaat de kritische massa om de regio nationaal en internationaal te positioneren.
Architecture Workroom Brussels onderzocht in het project Eurometropolis Blauwe Ruimte de mogelijkheden voor een grensoverschrijdend ruimtelijk project langs het waternetwerk van de Frans-Belgische Eurometropool. Het idee werd ontwikkeld in 2014 en bouwt verder op de aanbevelingen, inzichten en ideeën ontwikkeld tijdens het Internationaal Atelier Eurometropolis (voorjaar 2013), en de nota Park van de Eurometropool, geschreven door Pierre Got, Karel Debaere en Oriol Clos (februari 2014).
In het voorjaar van 2014 werden de kennis, de lopende projecten en de prioriteiten in kaart gebracht en werden mogelijke ontwikkelingsrichtingen geschetst tijdens twee ateliers met stedenbouwkundigen en andere experten uit de regio. Hierop volgde een reeks van kleinere workshops en bilaterale gesprekken met partners en actoren. Tijdens het najaar van 2014 werd het project aangescherpt en verfijnd via een reeks presentaties en gesprekken met de Blauw-Groene commissie, het Forum van de Eurometropool. Gedurende het hele proces werd de ontwikkeling van het project begeleid en gevoed door het Atelier 2030. Op geregelde tijdstippen werd ook overlegd met de auteurs van de nota Park van de Eurometropool.
De Eurometropool staat voor een aantal uitdagingen en ondergaat een aantal transformaties die specifiek zijn voor deze grensoverschrijdende regio. Zo staat de sterke industriële traditie onder toenemende druk van wegtrekkende productie. Tegelijk staan toegepast onderzoek en innovatie nog te zwak in de verschillende vleugels van de Eurometropool. Zo komt de attractiviteit van de regio voor nieuwe bedrijven én voor bewoners in het gedrang, met een braindrain als gevolg. Het feit dat deze regio een zeer verspreide bebouwing kent, met vele gehuchten, dorpen en stadskernen, wordt dan een zwakte ten opzichte van de aantrekkelijke steden in de wijde omgeving. Een ambitieus toekomstproject dat de beschikbare ruimte via vele concrete initiatieven weet te benutten, kan mee het antwoord bieden op de specifieke uitdagingen en urgenties, én kan – letterlijk – ruimte maken voor ontluikende dynamieken en gewenste ontwikkelingen.
