Scholen die ruimtes delen met buurtverenigingen, cultuurhuizen met een wijkgerichte programmatie, parochiekerken die ruimtes voor jeugd, ontmoeting en zorg bieden, zorghuizen die hun deuren openzetten voor de wijk... in tijden van een steeds diversere, maar ook individuelere samenleving bieden deze Houses for the common good of Huizen voor gemeengoed ruimte voor ontmoeting over verschillende maatschappelijke bubbels heen. Wat kunnen we van deze hoopgevende plekken leren? En hoe creëren we een kader waarin zo’n praktijken ook overal kunnen gaan bloeien? Dat is de missie van de open workroom!

De renovatie-opgave van ons publiek patrimonium is aanzienlijk: niet alleen op bouwfysisch vlak, maar ook omdat het initiële programma dikwijls moeilijk te rijmen is met de noden van de samenleving vandaag. Dat leidt er dan weer toe dat publiek vastgoed sneller dan ooit op de private markt belandt. Tegelijk groeit in een meer diverse, vergrijzende en geïndividualiseerde samenleving de vraag naar plekken van ontmoeting, waar verschillende groepen en programma’s samenkomen. Hoe verbinden we die twee dynamieken? 

In 2025 bracht Workroom in de Leeromgeving Maatschappelijke Infrastructuur lokale initiatiefnemers, lokale en bovenlokale overheden, vertegenwoordigers van fondsen en andere partners hierrond samen. Dat traject resulteerde in een raamwerk van negen sleutels, verrijkt met talrijke bouwstenen die initiatiefnemers ondersteunen bij het ontwikkelen van maatschappelijke infrastructuur. Tegelijk tekent een duidelijke conclusie zich af: zonder ondersteunend kader blijven intersectoraal gebruik, ruimte delen en het beantwoorden van veranderende noden de uitzondering en niet de norm. Terwijl we in Vlaanderen en Brussel nood hebben aan duizenden Huizen voor gemeengoed! En daarvoor is collectieve actie nodig, vanuit een samenspel tussen initiatiefnemers, lokale besturen, middenveld en beleid.  

De Open Workroom Houses for the common good, die loopt vanaf 1oktober 2026 tot 31 maart 2027 op de zesde verdieping van Pachecolaan 34,  wil precies daarvoor ruimte maken. In de tentoonstelling brengen we in samenwerking met videomaker Bertrand Lafontaine en PLEK-WERK een portret van vijf inspirerende Huizen voor gemeengoed in hun omgeving.  Zo ontstaat een werksetting voor publieke gesprekken, workshops en ontmoetingen rond de ontwikkeling van nieuwe projectlogica’s, beheersvormen, financieringslogica’s en een ondersteunend kader.  Opdat de transformatie van publiek patrimonium naar Huizen voor gemeengoed niet alleen afhangt van de onuitputtelijke energie van lokale initiatiefnemers, maar kan uitgroeien tot een reguliere, goed ondersteunde praktijk. 

More News
EN FR NL
WORKROOM

Architecture Workroom Brussels richt zich sinds 2010 op de toekomst van onze leefwereld. De organisatie begon als een vrijplaats die het verband tussen ruimte en sociaal-maatschappelijke transities agendeerde, met het oog op een toekomstgerichte ontwerppraktijk, opdrachtgeverschap en bouwcultuur.

Dat de verbouwing van onze straten, wijken en landschappen een voorwaarde en hefboom is om maatschappelijke doelen in synergie te bereiken, is intussen duidelijk. Toch stellen we vast dat de nodige transformaties moeilijk voorstelbaar en uitvoerbaar blijven. Ze raken aan zoveel domeinen en actoren dat de verantwoordelijkheid bij iedereen ligt, en daardoor uiteindelijk bij niemand.

Daarom kiezen we ervoor om de ruimte te maken die hen verbindt. En met die aangescherpte missie komt een nieuwe naam: WORKROOM, Huis voor transformatie. WORKROOM is het gedeelde huis waar de toekomst van onze leefwereld wordt verbeeld en georganiseerd.

Momenteel nemen we het voortouw op drie missiegerichte transformaties:

  • MAATSCHAPPELIJKE BROEDPLEKKEN - Tegen 2030 bundelen actoren uit jeugd, sport, cultuur, onderwijs en zorg hun krachten om plekken van veelzijdig maatschappelijk belang te realiseren die structureel eenzaamheid, versnippering en druk op publieke infrastructuur aanpakken.
  • FOSSIELVRIJE WIJKEN - Tegen 2030 zijn minstens tien wijken aan de slag met de omschakeling naar fossielvrije energie op een inclusieve en betaalbare manier, met het oog op een volledige uitstap uit fossiele energie tegen 2040.
  • SPONSLANDSCHAPPEN - Tegen 2030 realiseren we water-, landbouw- en natuurdoelstellingen binnen een samenhangende aanpak op schaal van het afstroomgebied, waarin sterke gebiedscoalities collectief het sponsvermogen van het landschap versterken.

Om deze transformaties waar te maken, werkt WORKROOM schouder aan schouder met pionierende ontwerpers, lokale besturen, organisaties en ondernemingen, overheden, kennisinstellingen en impactinvesteerders.

Via co-creatief ontwerp verbeelden we gedeelde toekomstpaden in tentoonstellingen, publicaties, innovatietrajecten en publieksprogramma's. In deze werkruimtes verbinden we de actoren die deze transformaties kunnen realiseren. Van daaruit ontwerpen we het gedeelde eigenaarschap en de organisatie-, financierings- en beleidsmodellen die leiden tot daadwerkelijke verandering.

De naam is eenvoudiger. De inzet groter. WORKROOM is het gedeelde huis waar we de sociaal-ruimtelijke transformaties oppakken die niemand alleen kan realiseren. In een tijd van polarisatie, verkokering en instabiliteit is dat misschien wel het meest radicale dat we kunnen doen.