News
Wat een energie op het 100 Wijken Forum!
11. Jul 2025
Op 30 juni vond de tweede editie van het 100 Wijken Forum plaats: een inspirerend dagprogramma bomvol lezingen en werksessies dat we op poten konden zetten dankzij de samenwerking met Agentschap Binnenlands Bestuur, Minaraad, VITO, Flux50 en VVSG en met medewerking van Vlaams Energie- en Klimaatagentschap, SAAMO, ODE Vlaanderen en KU Leuven.
Dagvoorzitter Jan Verheeke lanceerde ‘s ochtends de centrale vraag: hoe versnellen we buurt-per-buurt richting een fossielvrije leefomgeving? Want voor die versnelling wil het 100 Wijken Platform een leer- en ontwikkelomgeving maken, voor en door lokale pioniers. Joachim Declerck loodste ons langs de doorbraken die de pioniers nu al realiseerden. Hoe kunnen we die passie nu verbinden met de ambities van beleidsmakers en (impact-)investeerders om de komende jaren verder te bouwen aan een kritische massa van projecten en partnerschappen?
We leerden van inspirerende voorbeelden uit het buitenland. Petra Schöfmann nam ons mee naar het stadsbrede programma ‘Phasing Out Gas’ in Wenen waar voor verschillende wijken in de stad verschillende transitiepaden duidelijk worden: van kleinschalige collectieve projecten in zones met een lagere dichtheid tot het uitbreiden van het centrale warmtenet in het stadscentrum. Eline van den Ende legde uit hoe de Nederlandse Wet Collectieve Warmte gemeenten aanstelt als regisseur van de energietransitie. Publieke participatie in het warmtebedrijf moet tegelijk de consument beschermen en de transitie versnellen.
In maar liefst 8 verschillende sessies doken we vervolgens in concrete projecten om ingrediënten van een samenhangend kader te ontrafelen: sociale woonprojecten en bewonersinitiatieven als locomotieven, investeringen bundelen per buurt, lokale warmteplannen als strategisch kader voor lokaal beleid.
We besloten de dag met een bevlogen panelgesprek gemodereerd door dagvoorzitter Jan Verheeke en Hanne Mangelschots. Ruben Baetens (KU Leuven), Britt Berghs (Stad Antwerpen), Dirk De Meyer (ECoOB), Joris Soens (Fluvius) en Eline van den Ende (Ministerie van Klimaat en Groene Groei, NL) stelden het op scherp: de energietransitie vergt een collectieve aanpak en die moet verschillende vormen aannemen afhankelijk van de context. Lokale actoren zoals gemeenten, coöperaties en ontwikkelaars hebben een kader nodig om hun project en partnerschap handen en voeten te geven. Het vergt een regisseur om uitdagingen over beleidsdomeinen heen vast te pakken en verschillende doelen te koppelen. En het vormgeven van overkoepelend beleid vanuit de praktijk leidt hierbij dan weer tot een belangrijke efficiëntiewinst. We kijken er naar uit om deze gezamenlijke uitdaging met gedeelde energie verder aan te gaan!
