Hoe initieer en begeleid je een Positieve Energiewijk? Waar en hoe te beginnen? Met welke actoren bouw je aan een wijkstrategie? Hoe sluit je aan bij bestaande buurtdynamieken? Welke bestaande stadsinstrumenten kunnen je helpen een PED op te zetten? Cities4PEDs, een tweejarig energieproject dat onderdeel uitmaakt van Joint Project Initiatives (JPI) Urban Europe, bracht experts uit onderzoek, innovatie en burgerparticipatie samen om vragen als deze te beantwoorden.

Om twee jaar aan onderzoek door te geven aan (toekomstige) PED-initiatiefnemers en belanghebbenden, ontwikkelden we een toolkit: ‘Powering the energy transition at the district level, A practical guide for local initiators’.

Deze toolkit bundelt operationele kwesties, tools en overwegingen uit bestaande wijken in Europese steden. De ervaringen uit Brussel, Stockholm en Wenen, evenals interviews met vele andere Europese casussen in het Cities4PEDs onderzoekstraject, vormen de achtergrond van het handboek. Met de toolkit willen we ambitieuze initiatiefnemers, overheden en coalities van belanghebbenden inspireren in het opzetten van hun eigen Positieve Energiewijken.

Het handboek bestaat uit drie delen:

1. Framing van PEDs en voorbeeldportretten

Het concept Positieve Energiewijk is relatief nieuw. Het eerste hoofdstuk beschrijft de relevante kaders voor de praktische ontwikkeling van een PED. PEDs zorgen voor maximale energie-efficiëntie en -productie, maar kunnen ook bijdragen aan lokale processen. PED-ontwikkeling vereist stapsgewijze transitie en capaciteit op lokale schaal. Dit illustreren we aan de hand van zes voorbeeldwijken die zich ontwikkelen tot Positieve Energiewijk.

2. Cruciale stappen voor PED-(her)ontwikkeling

Vervolgens gaan we in op 11 vragen die PED-initiatiefnemers zichzelf stellen. Hoe analyseer je de lokale context? Hoe coördineer je de (her)ontwikkeling van een wijk? Hoe betrek je lokale belanghebbenden bij het proces? Hoe bepaal je de juiste doelen? Hoe structureer je stap voor stap het proces? Wie financiert het? Welke projecten zet je op? Hoe ontwikkel je lokale capaciteit? Welke stadsinstrumenten kun je inzetten? Hoe monitor en evalueer je het proces? Hoe creëer je de juiste omgeving? Het handboek presenteert mogelijke uitgangspunten, aan de hand van concrete casussen, die zo beschreven worden, dat je zelf aan de slag kunt.

3. Overwegingen

Elke strategie brengt specifieke uitdagingen met zich mee. Is het vooral belangrijk om energiedoelstellingen te halen, of moeten we tegelijkertijd investeren in een duurzame lokale gemeenschap? Hoe belangrijk is het dat huidige bewoners in hun buurt kunnen blijven wonen? Is het logisch om gebouwen en openbare ruimte te renoveren in fases, of transformeer je beter alles in één keer? De overwegingen in dit hoofdstuk moedigen discussie aan en dagen je uit om te reflecteren op bestaande kaders en veronderstellingen in het proces die je normaal voor lief zou nemen.

Naast een handboek bevat de toolkit een set speelkaarten. Deze bevatten bouwstenen, acties en overwegingen, die je helpen in lokale workshops met collega’s en belanghebbenden.

Wil je deel uitmaken van het proces van testen, leren en versnellen van nieuwe praktijken voor PED-ontwikkeling? De toolkit is nu beschikbaar voor pre-order. Het aantal gedrukte exemplaren van de toolkit zal beperkt zijn – reserveer daarom een kopie vóór 30 april 2023, via deze link. 

Bestel je de toolkit voor 31 mei, dan ontvang je in oktober 2023 de gedrukte versie. De toolkit zal in de pre-order €32 kosten en bevat het handboek en de speelkaarten.

Ben je een lokale organisatie, student of lokale bewoner en wil je de toolkit aanschaffen, maar beschik je niet over de middelen om dit te doen? Stuur een e-mail naar info [​at​] architectureworkroom.eu.

Disclaimer: het ontwerp op de afbeelding is een mock-up. De uiteindelijke publicatie kan hiervan afwijken.