Open Ruimte Dag Landbouw, 2022, Foto: Bob van Mol

In de verschillende programma’s en projecten van het Open Ruimte Platform (ORP) leren we elke dag welke cruciale rol de landbouw speelt in het robuust maken en beheren van onze open ruimte. Maar om die rol op te kunnen nemen moeten we voldoende vanuit het landbouwperspectief redeneren en nagaan welke ondersteuning daarbij gewenst is. Tijdens de werkdag van het Open Ruimte Platform op 4 oktober 2022 onderzochten we dit verder.

Waar liggen de grootste drempels en welke ondersteuningsvormen kunnen een hefboom zijn voor een duurzame bedrijfsvoering? Via een samenspel tussen landbouwers, overheden en initiatiefnemers van landbouwprojecten onderzochten we de uitdagingen, de kansen en mogelijke concrete acties die het Open Ruimte Platform kan opnemen.

Tijdens de ORP-dag presenteerden verschillende landbouwers, gemeenten, Provincies en landschapsbeheerders projecten die verschillende manieren illustreren om aan de slag te gaan met de kansen die landbouw te bieden heeft.  

Met tastbare voorbeelden als het Landbouwplan van de Stad Aalst, Park Groot Saefthinge, Pays des Collines, de tool boer-en-bedrijvenmatch, een landbouwtestruimte in de Vlaamse Rand en de Brusselse Good Food-strategie gingen we aan de slag met actuele thema’s rondom landbouw en open ruimte. We bespraken onder meer de rol van (boven)lokale besturen in het ter beschikking stellen en vrijwaren van landbouwgrond, het gebrek én de nood aan een landbouwvisie en de kracht van een collectieve en gebiedsgerichte aanpak die de verschillende belangen op het terrein meeneemt.

Via een dialoog tussen initiatiefnemers en beleidsmakers gingen we op zoek naar manieren waarop het Open Ruimte Platform antwoorden kan bieden aan deze drempels.

We leerden onder meer dat de streekidentiteit en de bijhorende trots een belangrijke stuwkracht kunnen zijn om verbinding te creëren en dat Vlaanderen een strategische regio blijft voor voedselproductie, maar dat de koppeling tussen landbouwnoden en visievorming ontbreekt, bijvoorbeeld op het vlak van ruimtelijke planning. We zien dat beloftevolle voorbeelden op een vernieuwende manier omgaan met het strategisch ontzorgen van landbouwers. Zo liggen er veel uitdagingen, maar ook kansen in het rondkrijgen van nieuwe businessmodellen, in de toegang tot grond of in het opzetten van regionale investeringsstrategieën.

Met lessen als deze werkt het Open Ruimte Platform verder. Het platform blijft, zo blijkt uit deze dag, een onmisbare experimenteerruimte om, onder andere, de transitie van de landbouw van onderuit mee te ondersteunen. Aan de slag!

More News
EN FR NL
WORKROOM

Architecture Workroom Brussels richt zich sinds 2010 op de toekomst van onze leefwereld. De organisatie begon als een vrijplaats die het verband tussen ruimte en sociaal-maatschappelijke transities agendeerde, met het oog op een toekomstgerichte ontwerppraktijk, opdrachtgeverschap en bouwcultuur.

Dat de verbouwing van onze straten, wijken en landschappen een voorwaarde en hefboom is om maatschappelijke doelen in synergie te bereiken, is intussen duidelijk. Toch stellen we vast dat de nodige transformaties moeilijk voorstelbaar en uitvoerbaar blijven. Ze raken aan zoveel domeinen en actoren dat de verantwoordelijkheid bij iedereen ligt, en daardoor uiteindelijk bij niemand.

Daarom kiezen we ervoor om de ruimte te maken die hen verbindt. En met die aangescherpte missie komt een nieuwe naam: WORKROOM, Huis voor transformatie. WORKROOM is het gedeelde huis waar de toekomst van onze leefwereld wordt verbeeld en georganiseerd.

Momenteel nemen we het voortouw op drie missiegerichte transformaties:

  • MAATSCHAPPELIJKE BROEDPLEKKEN - Tegen 2030 bundelen actoren uit jeugd, sport, cultuur, onderwijs en zorg hun krachten om plekken van veelzijdig maatschappelijk belang te realiseren die structureel eenzaamheid, versnippering en druk op publieke infrastructuur aanpakken.
  • FOSSIELVRIJE WIJKEN - Tegen 2030 zijn minstens tien wijken aan de slag met de omschakeling naar fossielvrije energie op een inclusieve en betaalbare manier, met het oog op een volledige uitstap uit fossiele energie tegen 2040.
  • SPONSLANDSCHAPPEN - Tegen 2030 realiseren we water-, landbouw- en natuurdoelstellingen binnen een samenhangende aanpak op schaal van het afstroomgebied, waarin sterke gebiedscoalities collectief het sponsvermogen van het landschap versterken.

Om deze transformaties waar te maken, werkt WORKROOM schouder aan schouder met pionierende ontwerpers, lokale besturen, organisaties en ondernemingen, overheden, kennisinstellingen en impactinvesteerders.

Via co-creatief ontwerp verbeelden we gedeelde toekomstpaden in tentoonstellingen, publicaties, innovatietrajecten en publieksprogramma's. In deze werkruimtes verbinden we de actoren die deze transformaties kunnen realiseren. Van daaruit ontwerpen we het gedeelde eigenaarschap en de organisatie-, financierings- en beleidsmodellen die leiden tot daadwerkelijke verandering.

De naam is eenvoudiger. De inzet groter. WORKROOM is het gedeelde huis waar we de sociaal-ruimtelijke transformaties oppakken die niemand alleen kan realiseren. In een tijd van polarisatie, verkokering en instabiliteit is dat misschien wel het meest radicale dat we kunnen doen.