maatschappelijke broedplekken – Transformations – Architecture Workroom Brussels

Leeromgeving Maatschappelijke Infrastructuur: afsluiting van het traject Aan de hand van de publicatie Negen sleutels voor toekomstgerichte maatschappelijke infrastructuur blikte de afsluitende sessie van de Leeromgeving ook vooruit: welke stappen kunnen we vanaf morgen ondernemen om de transformatie van ons maatschappelijk vastgoed collectief in te zetten?

Leeromgeving Maatschappelijke Infrastructuur: designsessie te Zinneke Binnen het leerplatform Maatschappelijke Infrastructuur is het afgelopen jaar tijdens een reeks werksessies onderzocht hoe van gezamenlijke analyse kan worden overgestapt op praktische bouwstenen voor plaatsgebonden, sectoroverschrijdende maatschappelijke infrastructuren. Er zijn vijf belangrijke componenten geïdentificeerd voor verdere ontwikkeling: (1) nieuwe rollen, taken en methoden voor het creëren en beheren van intersectorale infrastructuren; (2) bestuurs- en samenwerkingsmodellen voor programma's met meerdere actoren; (3) ruimtelijke configuraties die samenwerking en gedeeld gebruik mogelijk maken; (4) duurzame financiële modellen; en (5) bovenlokale intersectorale samenwerking en beleidsinnovaties om deze plekken op te schalen.

Negen sleutels voor toekomstgerichte maatschappelijke infrastructuur Aan de hand van de inzichten uit de Leeromgeving Maatschappelijke Infrastructuur verkent deze publicatie hoe we ons publiek patrimonium kunnen heruitvinden als gedeelde voorzieningen voor meerdere functies en gemeenschappen aan de hand van een raamwerk met negen sleutels en tientallen bouwstenen.

Leeromgeving Maatschappelijke Infrastructuur Vele broedplekken die vandaag als referentie gezien worden, zijn het resultaat van intensieve trajecten en zijn afhankelijk van uitzonderlijke financiering. tot een breder, systemisch begrip van maatschappelijke infrastructuur, een begrip dat sectorale logica overstijgt en bijdraagt aan grote maatschappelijke transities, is een reeks fictieve verhalen ontwikkeld op basis van casestudy's. Deze verkennen opkomende modellen van maatschappelijke infrastructuur en gaan in op terugkerende uitdagingen zoals kwetsbare financiering, verouderde gebouwen en gefragmenteerd bestuur. Van adaptief hergebruik van religieus erfgoed tot multifunctionele wijken en zorggerichte ruimtes: deze fictieve prototypes hebben als leidraad gediend voor gesprekken met organisaties uit het middenveld en beleidsmakers om mogelijke oplossingen te verkennen.

Broedplekken voor Brussel

Studio Stadhuis Leuven Historische openbare gebouwen, zoals stadhuizen, vormen al lang het hart van het gemeenschapsleven. Maar in een tijdperk van globalisering en digitalisering moeten deze ruimtes zichzelf opnieuw uitvinden om relevant te blijven voor de hedendaagse samenleving. Via onze Living Lab Studio Stadshuis Leuven werden de sleutels van het historische stadhuis aan een groep jongeren gegeven om nieuwe manieren te verkennen om de ruimte te activeren rond hun aspiraties en interesses. Dit experiment leidde tot het Future Fusion-festival.

Future Generations Lab, Board x Board meeting, 16 februari 2024, Studio Stadhuis Leuven (c) Diederik Craps

Future Generations Lab, Future Fusion, 16 maart 2024, Stadhuis Leuven (c) Diederik Craps

Drie doelstellingen voor Brusselse Broedplekken

Multifunctioneel gebruik VGC gemeenschapscentra De ambitie voor sectoroverschrijdende samenwerking en gedeeld gebruik van maatschappelijke infrastructuur staat steeds hoger op de agenda van overheden. In samenwerking met de VGC werd een verkennend traject ontwikkeld om de rol van hun uitgebreide netwerk van gemeenschapscentra in Brussel in een snel veranderende samenleving in kaart te brengen en te onderzoeken hoe deze maatschappelijke infrastructuren kunnen worden heruitgevonden voor hedendaagse behoeften.

Van Cure Naar Care - Transities in de gezonde stad Utrecht De publicatie From Cure to Care – Transitions in the Healthy City of Utrecht richt zich op zorggerelateerde maatschappelijke infrastructuur en onderzoekt diverse scenario's voor de integratie van zorginfrastructuren in stedelijke ontwikkeling. Centraal in het onderzoek staat de rol van meerdere belanghebbenden, met name de lokale gemeente, als choreograaf van coöperatieve stedelijke ontwikkeling.

Architecture Workroom Brussels richt zich sinds 2010 op de toekomst van onze leefwereld. De organisatie begon als een vrijplaats die het verband tussen ruimte en sociaal-maatschappelijke transities agendeerde, met het oog op een toekomstgerichte ontwerppraktijk, opdrachtgeverschap en bouwcultuur.

Dat de verbouwing van onze straten, wijken en landschappen een voorwaarde en hefboom is om maatschappelijke doelen in synergie te bereiken, is intussen duidelijk. Toch stellen we vast dat de nodige transformaties moeilijk voorstelbaar en uitvoerbaar blijven. Ze raken aan zoveel domeinen en actoren dat de verantwoordelijkheid bij iedereen ligt, en daardoor uiteindelijk bij niemand.

Daarom kiezen we ervoor om de ruimte te maken die hen verbindt. En met die aangescherpte missie komt een nieuwe naam: WORKROOM, Huis voor transformatie. WORKROOM is het gedeelde huis waar de toekomst van onze leefwereld wordt verbeeld en georganiseerd.

Momenteel nemen we het voortouw op drie missiegerichte transformaties:

MAATSCHAPPELIJKE BROEDPLEKKEN - Tegen 2030 bundelen actoren uit jeugd, sport, cultuur, onderwijs en zorg hun krachten om plekken van veelzijdig maatschappelijk belang te realiseren die structureel eenzaamheid, versnippering en druk op publieke infrastructuur aanpakken.
FOSSIELVRIJE WIJKEN - Tegen 2030 zijn minstens tien wijken aan de slag met de omschakeling naar fossielvrije energie op een inclusieve en betaalbare manier, met het oog op een volledige uitstap uit fossiele energie tegen 2040.
SPONSLANDSCHAPPEN - Tegen 2030 realiseren we water-, landbouw- en natuurdoelstellingen binnen een samenhangende aanpak op schaal van het afstroomgebied, waarin sterke gebiedscoalities collectief het sponsvermogen van het landschap versterken.

Om deze transformaties waar te maken, werkt WORKROOM schouder aan schouder met pionierende ontwerpers, lokale besturen, organisaties en ondernemingen, overheden, kennisinstellingen en impactinvesteerders.

Via co-creatief ontwerp verbeelden we gedeelde toekomstpaden in tentoonstellingen, publicaties, innovatietrajecten en publieksprogramma's. In deze werkruimtes verbinden we de actoren die deze transformaties kunnen realiseren. Van daaruit ontwerpen we het gedeelde eigenaarschap en de organisatie-, financierings- en beleidsmodellen die leiden tot daadwerkelijke verandering.

De naam is eenvoudiger. De inzet groter. WORKROOM is het gedeelde huis waar we de sociaal-ruimtelijke transformaties oppakken die niemand alleen kan realiseren. In een tijd van polarisatie, verkokering en instabiliteit is dat misschien wel het meest radicale dat we kunnen doen.