De uitdagingen met betrekking tot energiebesparing in Antwerpse woningen zijn groot. In het kader van haar Klimaatplan 2030 wil de stad gemiddeld een besparing aan primair energiegebruik realiseren van 2,5% per jaar. Zo’n 72% van de wooneenheden in Antwerpen zijn bovendien appartementen, die vaak moeilijker te renoveren zijn dan andere woontypes. Door zich te richten op collectieve renovatie van appartementen, wordt de verwezenlijking van de Antwerpse klimaatdoelen realistischer.

Het traject Collectieve Renovatie komt dan ook voort uit het raamcontract Klimaat en Leefmilieu met de Stad Antwerpen, waarbij de stad op zoek is naar een efficiëntieslag rond de bestaande Masterplanaanpak voor collectieve renovaties en manieren om het ambitieniveau te verhogen samen met de benodigde actoren. Tussen november 2022 en december 2023 vinden een reeks Atelierdagen binnen dit traject plaats, die onderdeel uitmaken van de rol die Architecture Workroom en Rebel hebben als procesbegeleiders, richting een Masterplanaanpak 2.0.

 

De Stad Antwerpen ondersteunt eigenaars van grote appartementsgebouwen bij grondige renovaties. De renovatiecoach van de stad ondersteunt de Vereniging van Mede-Eigenaren en syndicus bij de opmaak van een plan voor renovatie. De stad ondersteunt eigenaars daarnaast ook met een financiële Masterplan-premie. Daarnaast wordt nagedacht over een investeringssubsidie om de meest ambitieuze renovaties te ondersteunen.

 

De stad wil de komende jaren blijven inzetten op deze bestaande aanpak en zorgen voor een opschaling van de capaciteit van de renovatiecoaching. Om de doelstellingen op vlak van energiebesparing te halen, zal de dynamiek van de huidige Masterplan-werking echter verder versterkt en versneld moeten worden. De uitdaging ligt bij de versnelling van ambitieuze (masterplan) renovaties van appartementsgebouwen. 

 

Tijdens de Atelierdagen ontrafelen we enerzijds generieke en anderzijds specifieke factoren binnen de huidige masterplanaanpak als stapsteen in het traject naar de masterplanaanpak 2.0. Aan deze Atelierdagen neemt een gemengde groep deel, waaronder syndici, experts vanuit gemeentes en studie- en adviesbureaus en renovatiecoaches vanuit stad Antwerpen. In gerichte sessies focussen we op de verschillende stappen in het proces, op de link met ruimtelijk beleid en de eventuele bijkomende kwalitatieve meerwaarde die de renovatie kan betekenen en op het financieringsvraagstuk (de ‘business case’) van de renovatie. De inzichten uit deze gesprekken zullen begin 2024 gebundeld worden in een overzichtelijk rapport waar de Stad zelf mee verder kan in haar lopende renovatietrajecten, maar waar ook de andere betrokken stakeholders inspiratie en inzichten uit kunnen putten. 

Periode: 2022-2023

Opdrachtgever: Stad Antwerpen

EN FR NL
WORKROOM

Architecture Workroom Brussels richt zich sinds 2010 op de toekomst van onze leefwereld. De organisatie begon als een vrijplaats die het verband tussen ruimte en sociaal-maatschappelijke transities agendeerde, met het oog op een toekomstgerichte ontwerppraktijk, opdrachtgeverschap en bouwcultuur.

Dat de verbouwing van onze straten, wijken en landschappen een voorwaarde en hefboom is om maatschappelijke doelen in synergie te bereiken, is intussen duidelijk. Toch stellen we vast dat de nodige transformaties moeilijk voorstelbaar en uitvoerbaar blijven. Ze raken aan zoveel domeinen en actoren dat de verantwoordelijkheid bij iedereen ligt, en daardoor uiteindelijk bij niemand.

Daarom kiezen we ervoor om de ruimte te maken die hen verbindt. En met die aangescherpte missie komt een nieuwe naam: WORKROOM, Huis voor transformatie. WORKROOM is het gedeelde huis waar de toekomst van onze leefwereld wordt verbeeld en georganiseerd.

Momenteel nemen we het voortouw op drie missiegerichte transformaties:

  • MAATSCHAPPELIJKE BROEDPLEKKEN - Tegen 2030 bundelen actoren uit jeugd, sport, cultuur, onderwijs en zorg hun krachten om plekken van veelzijdig maatschappelijk belang te realiseren die structureel eenzaamheid, versnippering en druk op publieke infrastructuur aanpakken.
  • FOSSIELVRIJE WIJKEN - Tegen 2030 zijn minstens tien wijken aan de slag met de omschakeling naar fossielvrije energie op een inclusieve en betaalbare manier, met het oog op een volledige uitstap uit fossiele energie tegen 2040.
  • SPONSLANDSCHAPPEN - Tegen 2030 realiseren we water-, landbouw- en natuurdoelstellingen binnen een samenhangende aanpak op schaal van het afstroomgebied, waarin sterke gebiedscoalities collectief het sponsvermogen van het landschap versterken.

Om deze transformaties waar te maken, werkt WORKROOM schouder aan schouder met pionierende ontwerpers, lokale besturen, organisaties en ondernemingen, overheden, kennisinstellingen en impactinvesteerders.

Via co-creatief ontwerp verbeelden we gedeelde toekomstpaden in tentoonstellingen, publicaties, innovatietrajecten en publieksprogramma's. In deze werkruimtes verbinden we de actoren die deze transformaties kunnen realiseren. Van daaruit ontwerpen we het gedeelde eigenaarschap en de organisatie-, financierings- en beleidsmodellen die leiden tot daadwerkelijke verandering.

De naam is eenvoudiger. De inzet groter. WORKROOM is het gedeelde huis waar we de sociaal-ruimtelijke transformaties oppakken die niemand alleen kan realiseren. In een tijd van polarisatie, verkokering en instabiliteit is dat misschien wel het meest radicale dat we kunnen doen.